lasermarkering, veiligheid bij lasermarkering, kosten van lasermarkering
Introduction
Steeds meer producenten van consumentenverpakte goederen en industriële fabrikanten erkennen de duidelijke voordelen van lasermarkeringstechnologie. Deze veelzijdige en betrouwbare systemen bieden duurzaamheid, flexibiliteit en snelheid, en zijn in staat om hoogwaardige markeringen aan te brengen op uiteenlopende materialen. Daarmee kunnen bedrijven voldoen aan de groeiende eisen op het gebied van veiligheid, traceerbaarheid, duurzaamheid en regelgeving.
Toch blijven er hardnekkige misverstanden bestaan over lasermarkering. Is het echt onveilig? Te duur? Of zijn lasersystemen moeilijk te integreren en te bedienen? Laten we feit en fictie van elkaar scheiden en de waarheid achter deze en andere veelvoorkomende misvattingen onthullen—gesteund door inzichten van de laserexperts van Videojet.
Misverstand 1: “Lasermarkering is onveilig.”
Feit: Lasermarkeermachines zijn ontworpen om te voldoen aan Klasse 1-veiligheidsnormen
Van nature vallen de laserbronnen die worden gebruikt in industriële markeersystemen onder Klasse 4. Dit betekent dat zij krachtige lichtbundels uitzenden die, indien niet goed afgeschermd, een risico vormen voor ogen en huid, en zelfs brandgevaar kunnen opleveren. Wanneer deze krachtige bronnen echter correct worden geïntegreerd en bediend binnen een compleet systeem, zijn ze niet alleen veilig, maar vaak zelfs veiliger dan alternatieve technologieën.
Videojet-lasermarkeersystemen worden zorgvuldig ontworpen volgens de normen voor Klasse 1-laserveiligheid. Deze transformatie van een Klasse IV-bron naar een Klasse 1-veilig systeem wordt bereikt door toepassing van robuuste technische maatregelen zoals volledige straalafscherming, interlocks en dampafzuiging. Deze grondige aanpak waarborgt de veiligheid van personeel en de werkomgeving, en maakt laserveiligheid tot een kernonderdeel van het ontwerp en de implementatie.
“Wij certificeren elk systeem bij installatie. Als er niets verandert, blijft de opstelling levenslang veilig.”
Belangrijkste veiligheidsmaatregelen
Straalafscherming: Voorkomt directe en gereflecteerde blootstelling aan straling. Essentieel voor zowel de veiligheid van de operator als de naleving van laserveiligheidsnormen. Sascha Ammesdoerfer, Product Expert Laser Technology bij Videojet, benadrukt: “Een veelvoorkomende fout is het gebruik van afscherming met openingen. Alleen volledig lichtdichte afscherming biedt effectieve bescherming.”
Interlocks: Deze veiligheidsmechanismen zorgen ervoor dat het systeem automatisch stopt wanneer veiligheidscomponenten verkeerd zijn geplaatst of geopend worden. Dit biedt directe bescherming tegen ongewenste blootstelling.
Dampafzuiging: Verwijdert schadelijke deeltjes en stof, en draagt bij aan een gezonde luchtkwaliteit. Dit is een cruciaal onderdeel van industriële laserveiligheid, vooral omdat lasermarkering submicrondeeltjes kan genereren die een gezondheidsrisico vormen. Effectieve afzuiging voorkomt dat deze deeltjes in de ademzone van operators terechtkomen en helpt een veilige werkomgeving te waarborgen.
Stabiele montage en trillingsbeheersing: Voorkomt vervormde markeringen en verkleint het risico voor operators door de stabiliteit van het lasersysteem te behouden. Dit draagt bij aan de algehele veiligheid van lasermarkering.
Vereisten voor naleving
Systemen moeten voldoen aan IEC 60825-1 voor laserveiligheid en CE-gecertificeerd zijn binnen Europa. Dit geeft aan dat zij voldoen aan de normen voor gezondheid, veiligheid en milieubescherming.
Een laser risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) is vaak vereist bij installatie, om te garanderen dat alle veiligheidsmaatregelen zijn getroffen en potentiële risico’s zijn geïdentificeerd en beheerst. Deze cruciale stap draagt bij aan een veilige werkomgeving.
Operatortraining wordt sterk aanbevolen voor correct en veilig gebruik. Dit stelt medewerkers in staat om de apparatuur verantwoord te bedienen en de veiligheidsprotocollen goed te begrijpen. Training vormt een essentieel onderdeel van effectieve industriële laserveiligheid.
Samenvatting
Industriële lasersystemen zijn van oorsprong krachtige Klasse IV-laserbronnen, maar worden zorgvuldig ontworpen en gecertificeerd om te voldoen aan de normen voor Klasse 1-laserveiligheid wanneer zij worden geïntegreerd in een compleet markeersysteem. Dit maakt ze tot een veilige en betrouwbare keuze voor industriële toepassingen. Deze systemen stellen vaak een hogere veiligheidsnorm dan traditionele coderingsmethoden, doordat zij risico’s minimaliseren die gepaard gaan met verbruiksartikelen en handmatige handelingen. Dit alles wordt ondersteund door een grondige risicoanalyse, waarmee lasermarkering een toekomstbestendige oplossing biedt voor veilige en efficiënte productie.
Misverstand 2: “Lasermarkering is te duur.”
Feit: De kosten van lasermarkering zijn op lange termijn juist lager
Hoewel lasermarkeersystemen vaak een hogere initiële investering vereisen—vooral bij fiber- en UV-lasers—blijkt in de praktijk dat de totale kosten over de levensduur van het systeem vaak lager liggen dan bij traditionele technologieën zoals continuous inkjet (CIJ) of thermal transfer overprinters (TTO). Dit komt doordat terugkerende kosten voor verbruiksartikelen wegvallen en het onderhoud aanzienlijk wordt beperkt, wat leidt tot een aantrekkelijk Total Cost of Ownership (TCO).
“Vergelijkt u een CO₂-laser met een CIJ-printer over vijf jaar, inclusief verbruiksartikelen, onderhoud en stilstand, dan komen de kosten vaak gelijk uit. Maar de laser wint op het gebied van netheid, uptime en betrouwbaarheid.”
Waarom lasermarkering kostenefficiënt is
Geen verbruiksartikelen: Geen inkt, oplosmiddelen of linten om bij te vullen of op voorraad te houden. Hoewel filters voor dampafzuiging af en toe vervangen moeten worden, biedt deze technologie een aanzienlijk afvalarme oplossing vergeleken met systemen die gevaarlijk afval genereren.
Minimaal onderhoud en weinig operatorinterventie: Lasermarkeersystemen zijn eenvoudig te onderhouden en vereisen meestal alleen periodieke reiniging van de lens. Dit vermindert stilstand en vereenvoudigt de operationele inzet.
Lange levensduur: Industriële lasersystemen gaan doorgaans zeven jaar of langer mee en bieden een duurzame, langdurige coderingsoplossing.
Hoge uptime: Geen productieonderbrekingen door het vervangen van verbruiksartikelen of frequent onderhoud, wat de operationele output maximaliseert en kostbare stilstand voorkomt.
De terugverdientijd van een lasermarkeermachine
De terugverdientijd van een industrieel lasersysteem ligt doorgaans tussen de drie en zeven jaar, afhankelijk van de toepassing, ploegendiensten en het te markeren materiaal. Dit komt vaak overeen met of is zelfs korter dan de levensduur van de apparatuur, wat een sterke return on investment oplevert.
“Klanten weten dat een fiber- of UV-laser duurder is dan CIJ, maar ze zijn bereid te investeren vanwege de efficiëntie en autonomie.”
Meer dan alleen kostenbesparing
Naast directe besparingen op verbruiksartikelen en onderhoud biedt lasermarkering extra waarde:
Ondersteuning van duurzaamheidsdoelen: Geen afval van inkt of linten, wat aanzienlijk bijdraagt aan milieudoelstellingen en de CO₂-voetafdruk van uw bedrijf verlaagt.
Betrouwbare codering: Permanente, manipulatiebestendige markeringen verbeteren traceerbaarheid, merkbescherming en naleving van regelgeving.
Efficiëntere werkprocessen: Hogere veiligheid en minder handmatige handelingen zorgen voor een betere werkomgeving en stellen operators in staat zich te richten op taken met meer toegevoegde waarde.
Samenvatting
Hoewel de initiële kosten van lasermarkering hoger kunnen lijken, bieden lasersystemen op lange termijn een lagere Total Cost of Ownership (TCO). Dit wordt bereikt door minimale onderhoudsvereisten, het wegvallen van terugkerende kosten voor verbruiksartikelen en de extra waarde die zij leveren op het gebied van traceerbaarheid, duurzaamheid en operationele efficiëntie.
Misverstand 3: “Lasersystemen zijn moeilijk te integreren en te bedienen.”
Feit: Met de juiste ondersteuning verloopt de integratie soepel en is de bediening eenvoudig
Moderne industriële lasersystemen van Videojet zijn ontworpen voor eenvoudige integratie en gebruiksvriendelijke bediening—zelfs binnen complexe productieomgevingen. In combinatie met volledige integratiediensten biedt Videojet kant-en-klare oplossingen, inclusief de laserbron, straalafscherming conform Klasse 1-laserveiligheid, dampafzuiging, montagemateriaal en connectiviteit voor automatisering. Deze totaalbenadering voorkomt de risico’s van zogeheten “box-selling”, waarbij klanten zelf verantwoordelijk zijn voor veiligheid en naleving, zoals het uitvoeren van een laser risicoanalyse. Zoals Michael Strzyz, Director of Global Product Innovation bij Videojet, benadrukt: “Het gaat niet alleen om het kopen van een laser, maar om het verkrijgen van de expertise om die laser optimaal te laten functioneren.” Deze aanpak zorgt voor een veilige en probleemloze integratie.
Slimme innovaties voor gebruiksgemak
SmartFocus™: Past automatisch de focusafstand van de laser aan op basis van de producthoogte—zelfs bij hoge snelheden. Dit verkort de insteltijd aanzienlijk en garandeert consistente markeerkwaliteit bij verschillende productformaten.
“Het systeem schakelt binnen milliseconden tussen producten—zelfs op lijnen met 80.000 eenheden per uur. Dat is echt een doorbraak.”
Straalgeleidingseenheden: Bieden flexibele installatiemogelijkheden en besparen kostbare ruimte in compacte productielijnen, waardoor integratie in bestaande lay-outs mogelijk is zonder ingrijpende aanpassingen.
Plug-and-play integratie: De moderne systemen van Videojet zijn ontworpen voor een snelle en eenvoudige installatie, waardoor de complexiteit die vaak gepaard gaat met nieuwe apparatuur tot een minimum wordt beperkt.
Intuïtieve gebruikersinterfaces: Vergemakkelijken de bediening en automatiseren taakwissels, waardoor de trainingstijd voor operators wordt verkort en de kans op fouten afneemt. Dit verhoogt de veiligheid doordat handmatige ingrepen worden geminimaliseerd.
Belangrijke aandachtspunten bij integratie
Stabiele, trillingsvrije montage is essentieel voor nauwkeurige markering en constante laserveiligheid. Dit zorgt ervoor dat de laserstraal stabiel blijft.
Straalafscherming en dampafzuiging zijn verplicht om te voldoen aan industriële laserveiligheidsnormen en een veilige werkomgeving te garanderen.
Integratie gebeurt met volledige ondersteuning van Videojet-technische experts. Voor CE-certificering en validatie wordt klanten doorgaans geadviseerd om een onafhankelijke externe partij in te schakelen, zodat het systeem voldoet aan alle Europese eisen op het gebied van veiligheid, gezondheid en milieu. Dit verkleint de risico’s die tijdens een laser risicoanalyse aan het licht kunnen komen.
“In tegenstelling tot CIJ-printers zijn lasers niet bedoeld om tussen lijnen te worden verplaatst. Dat is een beperking, maar tegelijk ook een veiligheidsvoordeel.”
Samenvatting
Lasersystemen van Videojet zijn ontworpen voor eenvoudige integratie en bediening, vooral wanneer zij worden ondersteund door deskundige begeleiding en kant-en-klare oplossingen. Dit draagt bij aan een veilige en efficiënte industriële toepassing van lasermarkering. Dankzij deze uitgebreide ondersteuning ontvangt u niet alleen een product, maar een volledig geïntegreerde en geoptimaliseerde markeersysteem—waarbij alle aspecten van de laser risicoanalyse zijn afgedekt.
Misverstand 4: “Lasers vergen te veel onderhoud.”
Feit: Lasersystemen zijn onderhoudsarm, betrouwbaar en veilig in gebruik
Industriële lasersystemen behoren tot de meest onderhoudsvriendelijke coderingsoplossingen die beschikbaar zijn. Hoewel CIJ- en TTO-systemen hun eigen voordelen hebben, maken zij gebruik van verbruiksartikelen zoals inkt of linten en vereisen zij regelmatig onderhoud. Lasermarkeersystemen daarentegen werken zonder verbruiksartikelen en bevatten nauwelijks bewegende onderdelen. Dit beperkt de onderhoudsbehoefte en vermindert de blootstelling van operators aan chemische stoffen, wat zowel de efficiëntie als de veiligheid van lasermarkering ten goede komt.
Typische onderhoudsvereisten
Reiniging van de lens: Veeg de focuslens elke 4 tot 6 weken schoon. Deze handeling duurt doorgaans slechts 30 seconden en is de belangrijkste periodieke onderhoudstaak om consistente markeerkwaliteit te waarborgen.
Controle van de dampafzuigfilters: Inspecteer of vervang de filters af en toe, vooral in stoffige omgevingen, om een effectieve afvoer van dampen te garanderen en de luchtkwaliteit te behouden.
Geen verbruiksartikelen: Er is geen inkt, lint of oplosmiddel nodig, waardoor de logistieke complexiteit en terugkerende kosten die gepaard gaan met traditionele printers volledig komen te vervallen.
“Het reinigen van de lens duurt 30 seconden. Dat is alles.”
Samenvatting
Lasermarkeersystemen van Videojet vereisen minimaal onderhoud, werken vrijwel zonder verbruiksartikelen en vragen slechts af en toe om lensreiniging. Dit maakt ze tot een uiterst betrouwbare en efficiënte oplossing voor industriële codering. Dankzij het onderhoudsarme karakter zijn er minder contactmomenten, lagere onderhoudskosten, minder kans op bedieningsfouten en minder ongeplande stilstand—wat direct bijdraagt aan een hogere Overall Equipment Effectiveness (OEE). Deze aanpak ondersteunt bovendien een veilige werkomgeving door handmatige ingrepen te beperken en blootstelling aan mogelijke risico’s te minimaliseren. Tegelijkertijd heeft dit een positief effect op de totale kosten van lasermarkering voor fabrikanten.
Misverstand 5: “Lasers kunnen geen gevoelige materialen markeren.”
Feit: Verschillende lasertypes zijn geschikt voor vrijwel elk materiaal
Industriële lasersystemen zijn bijzonder veelzijdig. Met het juiste lasertype en de juiste golflengte is het mogelijk om vrijwel elk materiaal te markeren—zelfs materialen die als gevoelig of lastig worden beschouwd. Daarom biedt Videojet een compleet portfolio van CO₂, fiber, and UV laser systems, elk ontworpen voor specifieke substraten en toepassingen. Michael Strzyz, Director of Global Product Innovation bij Videojet, legt uit dat lasertechnologie een “adsorptieve technologie” is. Dit betekent dat het markeringseffect afhankelijk is van het vermogen van het materiaal om fotonen te absorberen. Als het materiaal de fotonen niet absorbeert, gebeurt er niets—zoals licht dat door een raam gaat. Dit fundamentele principe bepaalt de compatibiliteit tussen laser en substraat
Chemische kleurverandering met minimale thermische impact (“plaatselijke zonnebrand”)
Behoud van materiaalintegriteit bij gevoelige substraten
“We gebruiken nu UV om substraten te markeren die eerder niet konden worden gecodeerd met CO₂ of fiber—zoals yoghurtdeksels en zuiveldoppen.”
Lasermarkering is toepasbaar in vrijwel alle sectoren mits het systeem goed is afgestemd op het te markeren materiaal. Door het juiste lasertype en de juiste instellingen te kiezen, kunnen zelfs gevoelige of complexe substraten veilig en effectief worden gecodeerd. Deze nauwkeurige afstemming draagt niet alleen bij aan consistente markeerkwaliteit, maar ook aan laserveiligheid. Max Owen, Product Manager Laser Technology bij Videojet, legt uit dat lasers niet uitsluitend werken via verbranding. In veel gevallen ontstaat de markering door een chemische kleurverandering in het materiaal zelf. Dit vergroot de toepasbaarheid aanzienlijk en maakt lasermarkering geschikt voor een breed scala aan materialen—zelfs die eerder als ongeschikt werden beschouwd.
Beperkingen en aandachtspunten
Lasers zijn afhankelijk van het contrast dat ontstaat door interactie met het materiaal; ze bieden geen kleurvariatie. De markering is doorgaans het resultaat van een fysieke of chemische verandering in het substraat zelf.
Lasermarkering is minder geschikt voor grafische toepassingen met hoge resolutie, zoals gedetailleerde adreslabels. De kracht ligt in nauwkeurige codering en serialisatie.
Sectoren die profiteren van lasermarkering op gevoelige materialen
Farmacie: Serialisatie en 2D-codes op kwetsbare verpakkingen, waarbij markeerintegriteit en materiaalbehoud essentieel zijn voor naleving en patiëntveiligheid.
Cosmetica: Anti-vervalsingsmarkeringen op gevoelige oppervlakken, met behoud van uitstraling en merkidentiteit.
Voeding & dranken: Hoge verwerkingssnelheden en minder risico op besmetting, vooral bij flexibele folies en doppen.
“Het substraat bepaalt de laser. Denk aan CO₂, fiber en UV als verschillende schroevendraaiers—elk geschikt voor een specifieke taak.”
Samenvatting
Met het juiste lasertype en de juiste configuratie kunnen zelfs gevoelige en complexe materialen veilig en effectief worden gemarkeerd. Lasermarkering is daardoor een betrouwbare oplossing voor uiteenlopende sectoren. De sleutel ligt in het begrijpen van de materiaaleigenschappen en het kiezen van de juiste lasertechnologie.
Conclusie & Vervolgstappen
Lasermarkering is uitgegroeid tot een veilige, kostenefficiënte en uiterst veelzijdige oplossing voor moderne productie-uitdagingen. Door mythes te ontkrachten en te focussen op feiten, wordt duidelijk dat bedrijven met de juiste integratie en een grondige laser risicoanalyse optimale veiligheid en efficiëntie kunnen bereiken. Wanneer u ook de totale kosten van lasermarkering in overweging neemt—zoals minder onderhoud en geen verbruiksartikelen—bieden lasers ongeëvenaarde waarde, nu én in de toekomst, en voldoen zij aan de hoogste normen voor Klasse 1-laserveiligheid.
Overweegt u lasermarkering voor uw productieproces? Neem dan contact met ons op voor een adviesgesprek of demonstratie. Ons team beoordeelt uw specifieke behoeften, voert testmarkeringen uit en adviseert het best passende systeem. Met de juiste aanpak ontdekt u een oplossing die veiligheid verhoogt, productie vereenvoudigt en meetbare resultaten oplevert—feit, geen fabel.
Informatie en Sales: 
Service Helpdesk: